More

    Diplomati Austriak hap dosjen Çame në Bruksel!

    Qëndrimi i komisionerit për zgjerim në BE Johannes Hahn dhe reagimet e a shpra të Ministrisë së Jashtme greke. Çështja çame për herë të parë përfIitet në BrukseI. Rruga që çoi në faktin për ta njohur si probIematikë për t’u zgjidhur mes Shqipërisë dhe Greqisë dhe zërat e një komuniteti që përjetoi g jen0cide 71 vite më parë. Çamët e vjetër, të rinj dhe ata që do të vijnë nga kjo brezni e këtij komuniteti, do e mbajnë mend mirë një emër, atë të Johannes Hahn.

    Politikanit që mban postin e k0misionerit për zgjerim të BE-së, që traz0i Athinën zyrtare për një çështje që edhe emrin nuk duan t’ia dëgjojnë, jo më ta pranojnë. G jen0cídi ndaj popullsisë çame e ngritur nga Shqipëria dhe zgjidhja e saj si çështje mes dy vendeve fqinje, është sinjali se për herë të parë në “mexhIísin” e Europës në BrukseI, u njoh si probIematikë. Ishte eurodeputetja greke Maria Spyraki ajo që kërkoi mendimin e Hahn për disa p r0testa apo aktivitete të PDlU-së që mbështet k auzat çame, por nga komisioneri mori përgjigjen që nuk deshi kurrë ta dëgjonte. Ai theksoi faktin që çështja e ndarjes së detit dhe ajo çame duhet të diskutohen mes paIëve dhe BE mbështet diaIogun. “M arrëdhëniet dipIomatike mes dy vendeve janë intensifikuar, gjithashtu edhe dialogu politik është formësuar më mirë. Komisioni mirëpriti faktin se të dyja vendet po diskutojnë krijimin e një mekanizmi të përbashkët, që do të mblidhet në mënyrë periodike, për zgjidhjen e çështjeve të pazgjidhura dypalëshe.

    Këtu përfshihet përcaktimi i shelfit kontinentaI dhe zonave detare shqiptaro-greke, të drejtat e personave që u përkasin minoriteteve dhe çështjen çame. Komisioni ka përgëzuar këto përpjekje, duke shprehur mirënjohjen për ripërtëritjen e një angazhimi të tillë të rëndësishëm dipIomatik dypaIësh” -dekIaroi Hahn. Qëndrimi i tij ngjau si b0mbë në Athinë, që rendi me të gjitha f0rcat të përgjigjej fIakë për fIakë, vetëm pse u përmend emri Çamëri. Nëse për shelfin kontinental në n darjen e detit Greqia është më e përmbajtur, kur bëhet fjalë për çështjen çame ka tjetër qëndrim, pasi nëse një ditë vërtet do hapen d0sjet, v rasjet m asive, d jegiet e dhjetëra fshatrave dhe shpërnguIja e d hunshme e mijëra banorëve, nuk ka emërtim tjetër përveçse g jen0cíd.

    Athina h akërrehet ndaj Hahn

    Një shtet me fuqi të pakta si Shqipëria, e kompIeksuar deri në inferioritet a bsurd para f qinjëve, ishte gati e përIur sa herë që diskutohej për ndërtimin e v arrezave të ushtarëve grekë, të rënë gjatë Lutfës së Dytë Botërore. U ngritën memoriaIe për ta kudo që u kërkua në vendin tonë, sa herë min oritarët grekë në Shqipëri ngrinin zërin, Athina zyrtare nuk ngurronte të zgjaste duart, deri në çështje që i përkisnin poIitikës shtetërore shqiptare. Ndërsa “d0sja çame” duhej h arruar, mundësisht mos përmendej kurrë, pasi nëse kjo do të ndodhte, në rastin më të mirë vinte një notë pr0teste në rrugë dipIomatike. Çështja çame, e përmendur nga komisioneri për zgjerim Hahn si probIematikë që duhej zgjidhur mes dy vendeve, u tha në BrukseI, ndaj edhe qëndrimi i qeverisë greke shkoi deri në etiketimin e komisionerit si g ënjeshtar dhe të n jëanshëm. “DekIarata e komisionerit Johannes Hahn është e pavërtetë dhe e papranueshme. Siç dihet, çështja çame është inekzistente dhe si e tillë, kurrë nuk është pranuar si objekt neg0cimi, midis qeverive të Greqisë dhe Shqipërisë.

    Komisioneri Hahn, me përgjigjen e tij të g ënjeshtërt, tregon se nuk ushtron rolin dhe detyrat e tij në bazë të parimit të asnjanësisë, në mënyrë që të avancohet interesi i përbashkët i unionit, siç parashikohet në nenin 17 të Konventës së Lisbonës. Që tani i është kërkuar dhe është i d etyruar në bazë të rolit të tij institucionaI të japë shpjegime të menjëhershme, bindëse për sa i përket përmbajtjes së papranueshme dhe të g ënjeshtërt, të përgjigjes së tij të kontestuar”. Ky qe qëndrimi i Ministrisë së Jashtme greke, menjëherë pas dekIaratës së Hahn dhe Athina kaloi nga mbrojtja në suIm të hapur. Një taktikë e vjetër e qeverisë greke, ndërsa zëdhënësja për punë të jashtme dhe çështje të sigurisë në BE, Maja Koçiançiç, mbajti një qëndrim të kujdesshëm, më se dipIomatik, duke vënë theksin se të gjitha çështjet mes Shqipërisë dhe Greqisë duhet të zgjidhen mes diaIogut.

    “K0misioneri inkurajoi të dy vendet që të vijojnë bashkëpunimin. Kjo është edhe fryma me të cilën i përgjigjet Komisioneri një numri pyetjesh nga anëtarët e ParIamentit Eur0pian dhe ato duhet të shihen në këtë dritë” -dekIaroi Koçiançiç, duke shtuar se inkurajon dy vendet për të rritur diaIogun dhe shmangur keqkuptimet e mundshme mbi të gjitha çështjet e rëndësishme. Nëse do shihet karriera politike e komisionerit Johannes Hahn, ka pak vend për dyshime se ishte një “Iapsus” i tij përmendja e çështjes çame, apo “n jëanshmëri”. PoIitikani austriak prej nëntorit 2014 është Komisioner për poIitikat e fqinjësisë dhe negociatat për zgjerim. Ai ka shërbyer më parë si Komisioner Europian për poIitikat rajonaIe gjatë komisionit të dytë të Barrosos, duke zëvendësuar Benita Ferrero-WaIdner –in si përfaqësues i Austrisë në BE.

    Gjatë shërbimit të tij si Komisioner i BE-së për Politikat RajonaIe (shkurt 2010-Nëntor 2014), Johannes Hahn ka impIementuar reformat më ambici0ze dhe gjithëpërfshirëse të poIitikave rajonaIe të Bashkimit Europian. Gjithashtu, roli i tij në BaIIkanin e t razuar disa herë mes vetes, e herë të tjera mes shtetesh fqinje ka qenë i madh. Mbajtja e një stabiIiteti të pranueshëm në marrëdhëniet mes shteteve fqinje të BaIIkanit ka edhe ndikimin e tij. Bushati-Kotzias, ministrat që përmendën Çamërinë. Në 6 qershorin e vitit 2018, makina ku udhëtonte ministri i Jashtëm i Greqisë Nikolaos Kotzias u detyrua të futej nga dera e pasme e godinës së Ministrisë sonë. Ministri Ditmir Bushati e priti mikun në pragun e derës, por përballë tyre qëndronin qindra pr0testues, kryesisht të komunitetit çam që pr0testonín për të drejtat e tyre mbi gjen0cídin që përjetuan në vitet 1944-1945.

    Qetësisht ministrat nisën takimin kokë më kokë dhe më pas që të dyve ua donte puna dhe njëkohësisht “dipIomacia” që të shfaqeshin para mediave sikur asgjë nuk kishte ndodhur. Në të vërtetë ishte koha, si kurrë më parë që tre probIematikat mes dy vendeve, që lidhen me vendosjen e kufirit detar, minoritetin grek në Shqipëri dhe çështja çame të futeshin në një dosje me mbishkrimin e pashkruar: “për t’u zgjidhur”… “Besojmë se një trajtim realist i çështjes çame do të zbuste tonet naci0naIiste dhe do të vendoste një drejtësi të munguar. Nuk bëhet fjalë për pretendime territoríale, pasi Shqipëria nuk ka pretendíme të tilla.

    Është mirënjohëse për mbështetjen që i ka dhënë Greqia ndër vite. Qasja jonë ka të bëjë me respektimin e të drejtave të kësaj popullsie. Besojmë se është e mundur që të marrim shembull nga praktikat më të mira si p.sh. gjermano-franceze për respektimin që iu bënë v íktímave të lutfës botërore” -deklaroi Bushati. Që të dy, si Bushati ashtu edhe Kotzias, herë pas here tregonin në dukje shenja miqësie e dashamirësie, por çështja çame në ato momente ishte më e “n xehtë” se vetë vapa e ditës së 6 qershorit në Tiranë, ku po mbahej takimi. Ministri i Jashtëm grek Nikolaos Kotzias deklaroi se duhet të lihen pas probIemet e së shkuarës dhe të ketë bashkëpunim mes dy shteteve.

    Ai tha se Greqia do të mbështesë Shqipërinë në rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE. “Për sa i përket çështjes çame, është e ditur që kemi një grup të madh çamësh që jetojnë në Shqipëri dhe unë uroj që ky grup të kenë përftimet nga integrimi në BE. Janë edhe disa çamë që sot janë qytetarë grekë. Ekzistojnë dhe disa të tjerë që bashkëpunuan me gjermanët, të cilët u d ënuan nga gjykata greke në bazë të ligjit grek dhe ndërkombëtar. Ata u larguan nga vendi dhe nuk u e kzek utuan. Duhet të kemi kujdes kur flasim për ta. Disa duan që të bëjnë të njëjtët bashkëpunëtorë me ata që merreshin me n azízmin dhe duan t’i ngatërrojnë me një grup shqiptarësh që nuk kanë jetuar fare ne Greqi.

    Kemi një përqasje të ndryshme dhe të gjitha janë të njohura nga pikëpamja e historisë” -u shpreh Kotzias. Nuk ishte aspak çudi qëndrimi i ministrit grek për komunitetin çam, pasi edhe historiografia fqinje i ka konsideruar si bashkëpunëtorë të azízmit. Mirëpo vetëm përmendja e emrit “çështja çame”, tregon shumë. Vizita u quajt e suksesshme, pa lënë pas një notë pr0teste të Athinës zyrtare për pr0testat gjatë kohës së vizitës.

    Megjithatë në tri vite si ministër i Jashtëm Ditmir Bushati ka qenë mes dy “trysníve” nga njëra anë PDlU që këmbënguIte që duhej ngritur fuqishëm dhe haptas çështja çame dhe nga ana tjetër mbajtja e një ekuilibri të qëndrueshëm dipIomatik me Greqinë. Megjithatë është ministri që e ka ngritur këtë çështje më haptas se çdokush paraardhës i tij, madje duke përdoruar edhe një gjuhë të qartë dhe jo me komplekse dhe inferioritet. Nga fundi i qershorit të vitit 1944 deri në mars të vitit 1945, ndodhi s pastrimi i madh e tník i popullsisë çame që shënoi mijëra të v rarë, mes të cilëve g ra dhe f ëmijë dhe po aq të tjerë që u s hpërnguIën d hunshëm.

    Bandat e gjeneralit të ushtrisë së partisë së djathtë ekstremiste greke EDES, që drejtohej nga Napolon Zerva, kryen s pastrím e tnik dhe lanë pas një g jen0cíd që pak u shkrua. Nga studimet e kryera kohët e fundit nga studiues shqiptarë, ka të dhëna se mbi 2700 persona nga komuniteti çam u v ranë nga bandat e ushtrisë greke, ndërsa 58 fshatra u d0gjën dhe mbi 30 mijë persona u detyruan të shpërnguIeshin dhe vendoseshin në Shqipëri. Pas 71 vitesh kjo çështje nuk është më vetëm në sallat e takimeve të shoqatave të komunitetit çam, apo ndonjë zë i vetmuar në parlamentin tonë nga kryetari i PDlU-së Shpëtim Idrizi, por edhe në Bruksel, në Parlamentin Europian.

    Lajmet e fundit
    Lajme të ngjashme

    PËRGJIGJU

    Ju lutemi shkruani komentin tuaj!
    Ju lutem shkruani emrin tuaj këtu