Më shum

    Gjuha Shqipe

    Gjuha shqipe (ose thjeshtë shqipja) është gjuhë dhe degë e veçantë e familjes indo-evropiane të folur nga më shumë se 6 milionë njerëz, kryesisht në Shqipëri, Kosovë dhe Republikën e Maqedonisë, por edhe në zona të tjera të Evropës Jugore ku ka një popullsi shqiptare, duke përfshirë Malin e Zi dhe Luginën e Preshevës. Është gjuha zyrtare e Shqipërisë dhe Kosovës. Komunitetet shekullore që flasin dialektet shqiptare mund të gjenden të shpërndara në Kroaci (Arbëreshët në Zarë), Greqi (Arbëreshët në Greqi, Çamëri dhe disa komunitete në rajonet e Maqedonisë Perëndimore dhe Trakës Perëndimore), Itali (Arbëreshët në Italinë Jugore,Sicili dhe Kalabri) si dhe në Rumani dhe Ukrainë. Ekziston poashtu edhe një diasporë e madhe shqiptare.

    Shqipja, si gjuhë moderne, përfaqëson një degë më vete në familjen e gjuhëve indo-evropiane. Shkruhet me shkronja latine. Gjuha shqipe përfshin gjuhën standarde ose gjuhën e njësuar letrare shqipe, e cila u miratua në Kongresin e Drejtshkrimit të Shqipes në vitin 1972 në Tiranë, dhe të gjitha dialektet, nëndialektet e të folurat që fliten nga shqiptarët. Gjuha shqipe ka dy dialekte kryesore: gegërishten, toskërishten, dhe një kronolekt: arbërishten. Fjalori i shqipes ka disa huazime nga greqishtja e lashtë, si dhe nga latinishtja; huazimet pastaj vazhdojnë nga gjuhët sllavo-jugore, greqishtja dhe osmanishtja, si dhe nga italishtja e frëngjishtja dhe gjuhët tjera. Aktualisht gjithnjë vijnë duke u shtuar huazimet nga anglishtja.

    Shpërndarja gjeografike

    Është gjuha amtare e 2,765,610 njerëzve në Shqipëri (v. 2011[8]), 1,644,865 në Kosovë (v. 2011), 507,989 në Maqedoni (v. 2002), 176,293 në Zvicër (v. 2013[11]), rreth 66,000 në Turqi (v. 2014), 63,835 në Serbi (v. 2002), 32,671 në Mal të Zi (v. 2011), 23,820 në Kanada (v. 2011) 17,069 në Kroaci (v. 2011), rreth 10,000 në Rumani (v. 2009), 7,177 në Slloveni (v. 2002), 4,925 në Bosnjë dhe Hercegovinë (v. 1991), 1,740 në Ukrainë (v. 2001) e në vende të tjera si dhe ka rreth 100,000 folës të arbërishtes në Itali dhe rreth 50,000 folës të arbërishtes në Greqi (v. 2007).

    Gjuha Shqipe

    Pjesë nga gramatika e gjuhës shqipe

    GJUHA – Shkenca që merret me studimin e gjuhës quhet gjuhësi (linguistikë). Degë të gjuhësisë janë: fonetika, leksikologjia dhe gramatika. Fonetika i studion tingujt e gjuhës. Leksikologjia merret me studimin e fjalëve të...

    Morfologji emrash të përveçëm

    Sistemi morfologjik i emrave të përveçëm të njerëzve në shqipe përmban një anomali: emrat femërorë të tipit Zana, Silva, Teuta kanë humbur trajtën e...

    Leksiku popullor i agorafobisë

    Tek etimologjitë e Çabejt, gjej fjalën bajkush, që sipas tij “përdoret në Gjirokastër për një njeri që rri fshehur ose mënjanë.” Çabej e...

    Pësorja dhe rendi i fjalëve në fjali

    Në shumë manuale të stilit të gjuhëve perëndimore gjen këshilla për të kufizuar përdorimin e foljeve në pësore. Këto...

    Shqipja, gjuha që lindi gjuhët indo-evropiane

    Nga pellazgjishtja në ilirishte dhe pastaj në shqipe u trashëgua dhe u ruajt gjuha më e vjetër e Evropës. Është vërtetuar me...

    Dokumentet e para të shqipes së shkruar

    1. Formula e Pagëzimit (1462)2. Fjalori i Arnold Fon Harfit (1497) dhe3. Perikopeja e Ungjillit të Pashkës ( fundi i sh. XV-fillimi...

    Historiku i Gjuhës Shqipe

    Gjuha shqipe bën pjesë në familjen e gjuhëve indoevropiane, ku futen gjuhët indo-iranike, greqishtja, gjuhët romane, gjuhët sllave, gjuhët gjermane, etj....

    Emra shqiptarë dhe ilirë për fëmijë

    Shtatzënia është një proces i magjishëm nëpër të cilin kalon thuajse çdo grua. Normalisht se nëntë muajt e shtatzënisë...

    Listë fjalësh të huaja të zbërthyera në gjuhën...

    Nga : Mentor Hajrizi Përmbledhje: Detyra e medieve të shkruara dhe roli i rëndësishëm që kanë...

    Fjala shqipe në vend të fjalës së huaj

    Fjalët i voli nga revista “GJUHA JONË”: Shaban KELMENDI Radhitja dhe përgatitja kompjuterike:...

    Shkurtesat në Fjalorin e gjuhës së sotme shqipe...

    Nga : Agim Spahiu Në këtë shkrim kemi përfshirë të gjitha shkurtesat që janë përdorur në Fjalorin e...

    Zgjedhimi i foljeve në trajten veprore dhe joveprore

    Punuar nga : Tom Gjokhilaj Në gjuhën shqipe shumica e foljeve zgjedhohen në të dyja trajtat veprore dhe jo...

    Dialektet

    Gegnishtja ka nën-variantet më të dallueshme, prerjet të cilat janë lloje më veriore dhe lindore, që përfshinë ato të qyteteve të Shkodrës,

    Peremri

    Përemra quhen fjalët që përdorim në ligjërim në vend të emrave ose mbiemrave: Në strehën e shtëpisë dallëndyshet vit për vit bëjnë folenë. Ato fluturojnë me shpejtësi para shtëpisë.Përemra quhen fjalët që përdorim në ligjërim në vend të emrave ose mbiemrave: Në strehën e shtëpisë dallëndyshet vit për vit bëjnë folenë. Ato fluturojnë me shpejtësi para shtëpisë.

    Emri

    1. Gjinia e emrave në shumicën e rasteve mund të dallohet morfologjikisht nga mbaresat që marrin ata në trajtën e shquar të rasës emërore të njëjësit: Emrat mashkullorë marrin mbaresën -i ose -u: plep-i, mendim-i, vëlla-i, burr-i (burrë), gjum-i (gjumë), zog-u, dhè-u etj.;

    Mbiemri

    Mbiemra quhen fjalët që shënojnë se çfarë lloji është ose çfarë vetie ka emri (qen i zi, qen i vogël, ushtria shqiptare, qeveria italiane). Mbiemri përshtatet në numër, gjini dhe rasë me emrin me të cilin lidhet:

    Numerori

    Numërorë quajmë fjalët që tregojnë numër dhe sasi të caktuar qeniesh ose sendesh: një, dy, tre, : dy fëmijë tri gra, katër burra, 20 metra

    Pasthirrmat

    Pasthirrmat janë tingujt ose fjalët e pandryshueshme që shërbejnë për të treguar ndjenjat e folësit ose përdoren për të tërhequr vemendjen e dëgjuesëve

    Pjeseza

    Pjesëzat janë fjalë që plotësojnë kuptimin e një fjalie. Pjesëzat, sipas kuptimit, mund të grupohen si vijon:

    Lidheza

    Lidhëzat janë fjalët e pandryshueshme që shërbejnë për të lidhur fjalë, grupe fjalësh ose fjali midis tyre: Kur vdiq Skënderbeu, Sulltani tha: "Tani Evropa dhe Azia janë të mijat! Mjerë Evropa, se i humbi shpata dhe mburoja".

    Parafjala

    Parafjalë janë fjalët e pandryshueshme që qëndrojnë përpara emrave, përemrave, numërorëve dhe ndajfoljeve duke vendosur marrëdhënie vartësie ndërmjet fjalëve

    Njohuri te pergjithshme

    Folje quhen fjalët që tregojnë se subjekti vepron ose pëson diçka ose ndodhet në një gjendje të caktuar.

    Perdorimi i Se apo Te Iu apo Ju

    Kur apo ku dhe perse perdoret “se” dhe “te” p.sh. te nenes, se nenes ???

    Q apo Ç Gj apo Xh

    Ku perdoret ç-ja e forte dhe ku ajo e bute, njashtu edhe “gj” e “xh” ???

    Foljet kalimtare

    Kalimtare quhen foljet veprimi i të cilave i kalon një personi ose sendi tjetër, d.m.th. që pranojnë një kundrinor: Beni çdo ditë lexon gazetën.

    Foljet veprore dhe joveprore

    Foljet kalimtare të drejta kanë dy forma , formën veprore dhe formën joveprore : Forma veprore: laj, fshij, thajForma joveprore: lahem, fshihem, thahem

    Kohet e Foljes

    Kohët themelore të foljes janë e tashmja, e shkuara, e ardhmja.

    Menyrat e Foljes

    Kuptimi i asaj që shprehet nga folja mund të paraqitet prej folësit në mënyra të ndryshme: - si diçka e realizuar : Ne punuam. - si diçka e dëshirueshme, e pritshme: Të punojmë apo të mos punojmë. - si urdhër: Punoni! - si habi: Punuakan!

    Veta dhe numri i foljes

    Vetë e foljes quhet forma foljore që tregon se kush e kryen veprimin (unë, ne, ti, ju, ai, ajo, ata, ato):

    Ndajfolja

    Ndajfolje quhen fjalët e pandryshueshme që plotësojnë para së gjithash foljen, duke treguar mënyrë, vend, kohë, shak, qëllim, sasi: Blendi shkruan bukur, qartë dhe saktë.

    Shenjat e pikesimit

    Shenjat kryesore të pikësimit janë :  pika(.),   pikëpyetja(?), pikëçuditja(!), tri pikat(…), presja(,), pikëpresja(;), dy pikat(: ), thonjëzat(" „), viza lidhëse(-) .

    Shkurtime

    Një numër fjalësh të gjata që përdoren shpesh, shkruhen të shkurtuara sipas një mënyre të caktuar. Këto fjalë quhen shkurtime. Shkurtimet më të përdorshme janë:

    Perdorimi i ë-se

    ë-ja pa zë, ku perdoret??? Rregullen perkatese. Shkronja ë ka nje rol shumë të veqantë dhe shumë domethënës në...