Categories: Etimologji

Etimologji për fjalën VALIXH/E

VALIXH/E,~JA. Fjalë e mbarë shqipes që shenjon një arkëz prej lëkure, prej fibre, prej druri etj., që shërben për të mbajtur përgjithësisht rroba gjat udhëtimit si dhe gjëra të tjera të nevojshme.
Topalli (FEGS 1543) e quan “Huazim i ri nga it. valigia”. Porse te “Deli dizionario etimologico della lingua italiana (Zanichelli)”, gjejmë se fjala haset për herë të parë më 1348-53 te G. Boccaccio. Ndërkaq i referohet latinishtes [bilīce], por pa mundur të japë një motivim etimologjik të saj dhe vetëm se hamendësohet nga një zhvillim i bãiulus (baulle). 
Fjala VALIXHE, me rotacionin xh:gj (si te e folmja dibrançe xhak : gjak), na jep VALIXHE = VALIGJE = VA-LI-GJË = BA LU GJË = mBA LU GJË = mBA GJË LU = mBA GJËrat në LUjtje = mban gjërat gjat lujtjeve, lëvizjeve. Por pozon edhe mBA GJË LU = mBAn GJËra të LUjtshme mundësisht nga një njeri dhe të transportueshme prej tij. Fjala valixhe na tregon kështu se është ndërtuar sipas parimit të funksionalitetit në emërtim. Duhet theksuar se edhe fjala BAULe pozon të njëjtin kuptim dhe etimologji: BAUL mBAYL = MBYLL = BA UL = BA-LU = mBA + LU = me mBAjt gjërat mbyll dhe me i LUjt nga nji vend në një tjetër. Por edhe për fjalën baule Çabej SE II 185 dhe Topalli FEGS 185 e sjellin pa motivim etimologjik si huazim nga italishtja.
Ky motivim për fjalët valixhe (it. valigia) e baulle (it. baùle) mund të hidhet poshtë nga një tjetër më i mirëargumentuar, por deri at’here fjalët qëndrojn bindshëm si fjalë autentike të fondit leksikor të shqipes.

Nga : Agron Dalipaj

SHQIP

Founder and CEO në shqip.info / Ideues dhe krijues për shqip.info! Më moton : Shqipëria do të jetë më pranë jush gjithmonë!

Recent Posts

Ngjashmëria e gruas etruske me atë shqiptare të ditëve të sotme

Populli etrusk mund të cilësohet si një nga popujt më të lashtë dhe më enigmatik…

2 days ago

Mbiemri {Epiteti} rrjedha burimi i saj Etimologji.

Zhvillimi i mbiemrave tek shqiptarët fillon prej shek. XII- e në vijim. Nga : Aleksander…

2 days ago

Si u hodhën bazat e lirisë akademike në universitetet e Parisit?

Nga: Aurel Plasari Me titullin “Mëmë e shkencave” (Parens Scientiarum), njihet bulla e lëshuar në…

4 days ago

Gjuha shqipe është themeli i tezës së autoktonisë së shqiptarëve

Gjuha ka qenë e mbetet një nga treguesit më parësor në formimin dhe natyrisht edhe…

4 days ago

Gjirokastra – E vërteta e emrit të saj – Etimologji

Fillimet e këtij qyteti të lashtë historik mendohet nga historianët e shumtë të jetë pas…

4 days ago

Përse Flamuri Kombëtar grek nuk i përket asnjë simboli të lashtë historik?

Grekët ishin një fis pellazg? Në se po, atëhere le të heshtin dhe të pranojnë…

6 days ago