Më shum

    Shqipja, gjuha që flitej dhe shkruhej shtatë mijë vjet më parë, pesë mijë vjet para Homerit

    Edhe germat e përdorura në të dyja poemat e Homerit janë germa të abecedarit pellazg, i njohur qysh në kulturën pellazge Vinkë-Turdas (mijëvjeçari 6 p.e.s.) dhe i përhapur më pas në viset e tjera të mesdheut, që e huazuan grekët dhe latinët…

    Luftulla PEZA

    Studimi modern i gjuhës shqipe mund të themi se ka filluar me dijetarin dhe gjuhtarin e shquar arbëresh Zef Krispi, i cili në vitin 1831 botoi librin “Shqipja nëna e gjuhëve”. Ky është studim madhor për gjuhën shqipe dhe Krispin duhet ta njohim si themeluesin e studimit modern të gjuhës shqipe dhe Albnologjisë.

    Prandaj libri i tij duhet të jetë si kurani dhe bibla e të gjithë studiuesve të gjuhës shqipe. Por vepra e tij me rëndësi të madhe, fatkeqësisht nuk njihet nga gjuhtarët shqiptar, ata pa baza shkencore i mohojnë arritjet e Krispit, nuk e studiojnë atë dhe nuk e pëmendin asnjë herë në referimet shkencore.

    Duke qenë profesor dhe njohës i mirë i gjuhëve shqipe, latine dhe greke në Universitetin e Kalabrisë, ai zbuloi se në Iliadën e Homerit dhe në shkrimet e autorëve antikë, ndodhen shumë fjalë të gjuhës pellazge, që kanë të njëjtin kuptim si në gjuhën e sotme shqipe.

    Duke bërë krahasimet e nevojshme midis gjuhëve të mësipërme dhe thelluar në literaturën përkatëse, ai arriti të zbulojë fjalë të lashta, me të cilat ndërtoi edhe fjalorin pallazgjisht-shqip. Me ndryshime të vogla, janë po ato fjalë si në njërën ashtu edhe në tjetrën. Kështu ai arriti në përfundimin se gjuha shqipe e ka zanafillën tek gjuha pellazge, tek Homeri.

    Krispi shkruan:
    “Duke gjurmuar origjinën e gjuhës greke, është një gjë e bukur të shohësh se si ajo të kthen, në pjesën e saj më të madhe, te shqipja. Si nuk u dashka, pra, të ngjallë një interes të madh kjo gjuhë, mbase më e lashtë se greqishtja dhe, në thelb, gjuha me të cilën flitej në shekujt para Homerit?”

    Fjalori pellazgjisht-shqip i Krispit (sipas Liljan Peza 2014)
    FJALË PELLAZGE SHQIP FJALË PELLAZGE SHQIP

    Priam
    Helen
    Deukalion
    Mysc
    crye
    crue
    dora
    me diegune
    me ditum
    me dezur
    nani
    diellios
    chien
    prusc, pruss
    dora
    scambi
    pem
    bist
    zien
    ziarm
    mij
    duri, druri
    vent
    dervent
    scop
    si
    sit
    pyel
    uli
    denso
    plot
    me lutem
    schypeia
    zaal, zal
    therune
    me preem
    me ngrane
    me kruem
    diers
    me eschelë
    me ruotun
    grua
    chata
    skepëtim
    printh
    i parë jam
    e lëna
    dheu ka luan
    mish
    krye, koka
    krue, kroi, burimi
    dora
    me djegun, me djeg
    me dit, di
    me ndez
    tani
    dielli i mbrëmjes
    qen
    prush
    dora
    shkambi, shkëmbi
    pema, frutat
    bisht
    zjen
    zjarrm, zjarr
    miu
    druri
    vend
    vend si portë, si derë
    shkop
    sy
    sytë
    pyll
    ylli
    i dendur
    plot
    lutem
    shqipja, shqiponja
    zallishte
    ther
    pres, me pre
    me ngranë
    me krue
    djersë
    me e shkel
    ruaj
    grua
    hata
    shkreptima, rrufeja
    prind
    frikë
    bastinë
    pituem
    punuem
    prim
    gneri
    kurm
    hund
    sisa
    camb
    krypa
    ngrane
    stepia
    luem
    lam
    kuituer
    brescen
    jurti
    i rij
    ve
    pata, pota
    sa ast
    si ist
    mir
    chiel
    schioch
    strat
    bukrë
    lucta
    buzë
    capschiore
    drith
    bucca, bucela, bek
    falem
    byk
    barth
    curr
    dialthi
    clan
    drapen
    skepari
    hiri
    molë
    lule
    frikë, dridhje, ankth
    pronë vogël toke
    pyes
    punoj
    prij, shkoj përpara
    njeri
    kurm, trung
    hundë
    sisa
    kambë
    krypa, kripa
    me ngran
    shtëpia
    lyej
    laj
    kujtoj
    breshër
    i urti
    i ri
    ve, veza
    pata
    sa asht
    si është
    mir
    qiell
    shok
    shtrat
    i bukur
    lufta
    buzë, puthje
    kafshore, kafshatë
    drith
    buka
    falem, përshëndes
    byk, kashtë
    i bardhë
    korrur
    djali
    qaj
    drapri
    sqepari
    hiri, hijeshi
    molla
    lule
    Duke studiuar Iliadën dhe Odisenë kemi gjetur se ato fillojnë me fjalë të gjuhës shqipe:
    Edhe në poemën ODISEA titulli dhe fjalët e para të këngës së parë i përkasin gjuhës pellazge:
    ODDYSSEY Titulli i poemës
    Ἄνδρα μοι ἔννεπε… fjalët e para të
    këngës së parë = Odhës, udhës, udhëtar
    = ANDRA MOI ENEPE = Andër moj më jep

    Edhe germat e përdorura në të dyja poemat e Homerit janë germa të abecedarit pellazg, i njohur qysh në kulturën pellazge Vinkë-Turdas (mijëvjeçari 6 p.e.s.) dhe i përhapur më pas në viset e tjera të mesdheut, që e huazuan grekët dhe latinët, për të shkruar gjuhët e tyre.

    Por më tepër fjalë shqipe në Iliadë ka gjetur studiuesi A. Boçi (2012).
    Këto të dhëna të rëndësishme duhet të ishin në themel të gjuhësisë sonë, si dokumenti më i vjetër i shkruar i gjuhës shqipe, por gjuhtarët dhe historianët tanë nuk duan ti pranojnë, duke shkelur të gjitha rregullat shkencore.

    Ps.
    Pjesë e shkëputur nga një shkrim më i gjatë i autorit Luftulla Peza

    Latest news

    Stela e ushtarit ilir Bato nga Kaliqani i Istogut

    Stela e ushtarit ilir Bato nga Kaliqani i Istogut Nga: Haxhi MEHMETAJ, arkeolog Nga ky mbishkrim kuptojmë që kemi të bëjmë më një monument varri të...

    Lajm i mirë për emigrantët shqiptarë në Angli, kandidati për kryeministër ka vetëm 2 kushte për leje qëndrimi

    Boris Johnson kandidatit kryesor për t’i zënë vendin kryeministres së dorëhequr Tereza May ka dhënë një lajm të mrekullueshëm për të gjithë emigrantët që...

    Nipi 5-vjeç humbi jetën në aksident rrugor, prej 3 vitesh ngjarja pa autor

    Kërkojmë ndihmën e SPAK të vendosë drejtësiNipi 5-vjeç humbi jetën në aksident rrugor, prej 3 vitesh ngjarja pa autor Nga : Kadri Malka Në të vërtetë,...

    Cohu Shqiptar!

    Në këmbë o Shqiptar që vendin tuaj e doni, Pash atë gjak që kanë derdh t´parët fjalën ma dëgjoni. Të bashkohemi për këtë komb ku i...

    Related news

    Stela e ushtarit ilir Bato nga Kaliqani i Istogut

    Stela e ushtarit ilir Bato nga Kaliqani i Istogut Nga: Haxhi MEHMETAJ, arkeolog Nga ky mbishkrim kuptojmë që kemi të bëjmë më një monument varri të...

    Lajm i mirë për emigrantët shqiptarë në Angli, kandidati për kryeministër ka vetëm 2 kushte për leje qëndrimi

    Boris Johnson kandidatit kryesor për t’i zënë vendin kryeministres së dorëhequr Tereza May ka dhënë një lajm të mrekullueshëm për të gjithë emigrantët që...

    Nipi 5-vjeç humbi jetën në aksident rrugor, prej 3 vitesh ngjarja pa autor

    Kërkojmë ndihmën e SPAK të vendosë drejtësiNipi 5-vjeç humbi jetën në aksident rrugor, prej 3 vitesh ngjarja pa autor Nga : Kadri Malka Në të vërtetë,...

    Cohu Shqiptar!

    Në këmbë o Shqiptar që vendin tuaj e doni, Pash atë gjak që kanë derdh t´parët fjalën ma dëgjoni. Të bashkohemi për këtë komb ku i...

    LEAVE A REPLY

    Please enter your comment!
    Please enter your name here