Më shum

    Zanat dhe Shtojzovallet e malit te Pashtrikut.

    Zanat dhe Shtojzovallet e malit te Pashtrikut (1986) ekzistojne te misheruara tek vazjat dhe nuset e Hasit (Assi) nepermjet veshjes se tyre perrallore (Hasi i thate dhe Hasi i bute. Shqiperi-Kosove).

    Kjo veshje tradicionale 100% Iliro-Arbnore (Dardane) eshte teper impresionuese. Kjo n.q.s e shikojme ne aspektin vizual, artistik, struktural, morfologjik dhe funksional. Nderkohe qe tek kjo veshje, ajo qe bie me shume ne sy eshte pikerisht larmia e nje koloriti jashtezakonisht te pasur.

    Duke u bazuar tek tipologjia dhe historia e saj pergjate shekujve, ne mundet qe te arrijme ne definicionin te sigurte. Cdo detaj kostumografik dhe elementet e vecante estetike te kesaj veshje tradicionale Shqiptare, jane konservuar me shume fanatizem duke i trasheguar brez pas brezi.

    Ketu dominojne kryesisht motive floreale (lulet), motivet me figura gjeometrike dhe zoomorfe (gjallesa). Ndersa motivet antropomorfe (njerezore) nuk rezultojne te qendisura si pjese estetike e kesaj veshje madheshtore. Tek kjo veshje tradicionale kaq e mrekullueshme dhe unike ne llojin e saj, bie ne sy edhe dicka tjeter. Rrethi i gjere te cilin vajzat e reja, nuset dhe grate e Hasit e mbajne te fiksuar prane belit. Permbi kete rreth ato veshin nje kemishe dhe peshtjellake duke u dukur shume te gjera ne pjesen e belit (detaj autentik).

    Treva shume piktoreske e Hasit (Assi) eshte e ndare padrejtesisht pothuajse ne dy pjese simetrike ndermjet Shqiperise dhe Kosoves.

    Brenda hapesires gjeografike te kesaj treve etnografike, ndodhen rreth 40-fshatra me Shqiptare autokton. Ne disa fshatra ne te cilat Besimi Katolik-tradicional eshte ruajtur me vetemohim. I tille eshte rasti i fshatit piktoresk “Zym”. Ketu vajzat, nuset dhe grate Katolike kane konservuar disa elemente shume te vecante te kesaj veshje tradicionale. Keshtu dallohen pjeserisht nga shumica derrmuese e vajzave, nuseve dhe grave te tjera te kesaj treve heroike.

    Mos te harrojme se ky eshte Hasi kreshnik i Klerikut-Katolik dhe Patriotit vetemohues “Pjeter Bogdani (1630–1689).

    Sipas tezes se formuluar nga kronisti i Republikes se Raguzes, “Pietro Luccari” ne vitin 1605 (P.Luccari, Annali di Ragusa, Venezia 1605, Lib-II, paggina. 80), citohet shume qarte se “Kastriotet” jane me origjine nga nje fshat i Hasit (Assi). Fshati njihet me emrin Kastrat. Kjo teze perforcohet nga vete fakti se “Kastriotet” na shfaqen ne disa burime te hershme me nje mbiemer te dyte, “Mazareku (fshati Mazrrek i Hasit). Teza mbeshtetet fuqimisht edhe nga Shqiptari i madh “Frang Bardhi (1606-1643) tek vepra e tij “Apologjia e Skenderbeut”. Kjo veper eshte botuar ne vitin-1636 (F.Blancus, Georgius Castriottus etc. Venezia-1636, fq.70-71).

    “Kush luftoi per Shqiptari n’Has ka gjete Bese e burrni”.

    Nga Paulin Zefi

    Latest news

    Historia e fshatit Mandrica ne Bullgari. Ruajtja e rrenjeve dhe refuzimi per tu bere bullgare, turq apo greke

    SHPËRNGULJA E SHQIPTARËVE NË TROJET E BULLGARISË SË SOTME KA NJË HISTORI TË GJATË. EKZISTOJNË BURIME ME KARAKTER LEGJENDAR QË DATOJNË ARDHJEN...

    Besnik Palnikaj dy fjalë për poetin e madh Gjergj Fishta , fjalë zemre.

    Gjergj Fishta është e para figurë që nderoi Shqipërinë ndërkombëtarisht duke u nominuar për çmimin Nobel. Prej ku lidhen retë...

    Arsyet Përse Ju Bien Flokët – Gabimet Që Mund T’i Ndreqni Që Tani

    Krehja e flokëve kur janë të lagur i këput dhe i shkul ato. Foto: Flickr Flokët u bien të gjithëve. Qimet këputen dhe...

    Përmirësoni Tretjen me Vaj Ulliri – 4 Kura Natyrale që Mund t’i Përgatisni në Shtëpi

    I pasur në vlera kurative, vaji i ullirit mbetet mbreti i shëndetit të mirë. Foto: Flickr Problemet me stomakun , fryrja apo dhimbja...

    Related news

    Historia e fshatit Mandrica ne Bullgari. Ruajtja e rrenjeve dhe refuzimi per tu bere bullgare, turq apo greke

    SHPËRNGULJA E SHQIPTARËVE NË TROJET E BULLGARISË SË SOTME KA NJË HISTORI TË GJATË. EKZISTOJNË BURIME ME KARAKTER LEGJENDAR QË DATOJNË ARDHJEN...

    Besnik Palnikaj dy fjalë për poetin e madh Gjergj Fishta , fjalë zemre.

    Gjergj Fishta është e para figurë që nderoi Shqipërinë ndërkombëtarisht duke u nominuar për çmimin Nobel. Prej ku lidhen retë...

    Arsyet Përse Ju Bien Flokët – Gabimet Që Mund T’i Ndreqni Që Tani

    Krehja e flokëve kur janë të lagur i këput dhe i shkul ato. Foto: Flickr Flokët u bien të gjithëve. Qimet këputen dhe...

    Përmirësoni Tretjen me Vaj Ulliri – 4 Kura Natyrale që Mund t’i Përgatisni në Shtëpi

    I pasur në vlera kurative, vaji i ullirit mbetet mbreti i shëndetit të mirë. Foto: Flickr Problemet me stomakun , fryrja apo dhimbja...

    LEAVE A REPLY

    Please enter your comment!
    Please enter your name here